Podatek od darowizny mieszkania
Darowizna Nieruchomości Opłaty Notarialne Podatki

Podatek od darowizny mieszkania – analiza zagadnienia

Co to jest podatek od darowizny mieszkania i w jakich sytuacjach pojawia się konieczność jego zapłacenia? Czy dokonanie darowizny musi odbyć się u notariusza?

Jeżeli szukają Państwo informacji odnośnie darowizny mieszkania oraz związanych z nią kosztów – zapraszamy do zapoznania się z poniższymi informacjami.

Darowizna mieszkania

Co to jest darowizna?

Darowizna jest umową, mocą której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego. Cechą, która odróżnia darowiznę od innych umów jest jej nieodpłatność. Oznacza to, że darczyńca, dokonując na rzecz obdarowanego przysporzenia, nie może wymagać od niego jakiegokolwiek ekwiwalentu. Darczyńca wyzbywa się więc części swojego majątki a obdarowany jednocześnie wzbogaca się.

Nieodpłatne świadczenie na rzecz obdarowanego może polegać na:

  • przeniesieniu określonych praw z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego (np. prawa własności nieruchomości),
  • zapłacie określonej sumy pieniężnej,
  • ustanowieniu prawa majątkowego (np. służebności),
  • zwolnieniu obdarowanego z długu.

W jaki sposób dokonuje się darowizny mieszkania?

Darowizna mieszkania wymaga zachowania formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Bez znaczenia jest fakt, czy jest to lokal stanowiący odrębną nieruchomość (tzw. pełna własność), czy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (lokal pozostający w zasobach spółdzielni mieszkaniowej). W obu przypadkach udział notariusza będzie niezbędny.

Jakie dokumenty są potrzebne do darowizny mieszkania?

Lokal stanowiący odrębną nieruchomość

  • dane stron umowy z dowodów osobistych,
  • podstawa nabycia lokalu (np.: akt notarialny, postanowienie sądu),
  • akty stanu cywilnego wykazujące stopień pokrewieństwa pomiędzy stronami (np. przy darowiźnie lokalu matki dla syna – odpis skrócony aktu urodzenia syna).

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu

  • dane stron umowy z dowodów osobistych,
  • podstawa nabycia lokalu (np.: akt notarialny, przydział),
  • aktualne zaświadczenie ze spółdzielni co celów zbycia tego prawa,
  • akty stanu cywilnego wykazujące stopień pokrewieństwa pomiędzy stronami (np. przy darowiźnie lokalu matki dla syna – odpis skrócony aktu urodzenia syna).

Ważne! jeśli podstawą nabycia lokalu jest: darowizna dokonana po 1 stycznia 2007 roku lub dziedziczenie, to ponadto potrzebne jest zaświadczenie z Urzędu Skarbowego właściwego ze względu na miejsce położenia lokalu wydane w trybie art.19 ust.6 ustawy o podatku od spadków i darowizn, potwierdzające, że nabycie było zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.

Zabezpieczenie darczyńcy

Czym jest służebność osobista?

Służebność osobista polega na zapewnieniu przez obdarowanego prawa do bezpłatnego i dożywotniego mieszkania dla darczyńcy w darowanym lokalu. Służebność osobista jest ustanawiana w akcie notarialnym dokumentującym umowę darowizny. Ponadto, jest ujawniana w księdze wieczystej prowadzonej dla lokalu. Stanowi w zasadzie 100% zabezpieczenie dla darczyńcy. Warto zaznaczyć, że służebność osobista może wygasnąć wyłącznie na skutek zrzeczenia się przez osobę uprawnioną (oświadczenie z podpisem notarialnie poświadczonym) lub wskutek śmierci osoby uprawnionej.

Służebność osobista może być jednak ustanowiona wyłącznie na lokalu stanowiącym odrębną nieruchomość. W lokalach spółdzielczych pozostaje zatem wyłącznie możliwość zwykłego zobowiązania obdarowanego do zapewnienia darczyńcy niezakłóconego prawa do zamieszkiwania w lokalu. Ma to jednak skutek wyłącznie emocjonalny, rodzinny, a nie prawny.

Czym jest polecenie darczyńcy?

Polecenie jest instytucją, mocą której darczyńca może nałożyć na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania. Spełnienie tego obowiązku nie może być jednak dochodzone przed sądem. Poleceniem mogą być na przykład: obowiązek opiekowania się grobem darczyńcy po jego śmierci, obowiązek ukończenia studiów przez obdarowanego, obowiązek podjęcia leczenia przez obdarowanego, obowiązek opieki nad określoną osobą w rodzinie lub zwierzętami, obowiązek wydania oznaczonej rzeczy osobie wskazanej przez darczyńcę. W akcie notarialnym dokumentującym darowiznę notariusz może zamieścić na życzenie darczyńcy takie polecenie.

Niedostatek darczyńcy

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków utrzymania albo wypełnić ciążący na nim ustawowy obowiązek alimentacyjny. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.

Podatek od darowizny mieszkania oraz inne koszty

Jakie są koszty notarialne darowizny mieszkania?

Koszty darowizny mieszkania nie są wygórowane. Przede wszystkim ze względu na to, że w przypadku dokonywania jej w obrębie najbliższej rodziny jest zwolniona od podatku od spadków i darowizn. Nie podlega także podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Dla przykładu można wskazać:

Koszty umowy darowizny zależą od kilku czynników:

  • wskazanej przez strony wartości rynkowej mieszkania,
  • od tego, czy mieszkanie jest lokalem stanowiącym odrębną nieruchomość, czy też prawem spółdzielczym,
  • czy obdarowany posiada inną nieruchomość i czy będzie zameldowany w lokalu będącym przedmiotem darowizny.

Dla przykładu można wskazać, że przy darowiźnie lokalu spółdzielczego o wartości 250.000 zł, dla którego nie jest prowadzona księga wieczysta, ustawodawca przewidział maksymalne wynagrodzenie w wysokości 885 zł netto (+23% VAT). Do tego należałoby doliczyć tylko koszt wypisów aktu notarialnego (7,38 zł brutto za 1 stronę wypisu).

Ile wynosi podatek od darowizny mieszkania?

Umowa darowizny jest obecnie najpopularniejszą formą przeniesienia własności w kręgu najbliższej rodziny. Powodem tego jest całkowite zwolnienie od podatku w przypadku darowizn dokonywanych w tzw. zerowej grupie podatkowej. Należą do niej:

  • małżonek,
  • zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki itd.),
  • wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie itd.),
  • pasierb,
  • rodzeństwo,
  • ojczym,
  • macocha.

Darowizny dokonywane w obrębie dalszej rodziny np. na rzecz: zięcia, synowej, teściów, zstępnych rodzeństwa, rodzeństwa rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych, czy też osób niespokrewnionych są opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn. Zasada jest jedna – im dalszy członek rodziny, tym wyższa jest kwota podatku. Podatek od darowizny mieszkania jest wysoki w przypadku osób niespokrewnionych. Dla przykładu można wskazać, że darowizna mieszkania o wartości 300.000 zł na rzecz osoby niespokrewnionej będzie opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn w kwocie 57.786,30 zł.

Zapraszamy do skorzystania z naszego doradztwa. Dzięki naszej pomocy, podczas dokonywania przez Państwa darowizny nie zostanie pominięty żaden szczegół.

Do góry