Akt notarialny - darowizna
Darowizna Nieruchomości Podatki

Akt notarialny: darowizna – o czym należy pamiętać?

Jak wyglądają kwestie podatkowe przy dokonywaniu darowizny? O czym jeszcze trzeba pamiętać przy tej czynności prawnej? Zapraszam do zapoznania się z niezwykle ważnymi informacjami dotyczącymi darowizny.

Darowizna – podstawy

Na czym polega darowizna?

Darowizna według prawa i zarazem Wikipedii jest umową na mocy której jedna Strona (darczyńca) spełnia nieodpłatne świadczenie na rzecz drugiej Strony (obdarowanego). Darczyńca spełnia świadczenie kosztem swojego majątku, a obdarowany nie ma żadnych obowiązków wobec darczyńcy.

Świadczenie darczyńcy może polegać nie tylko na przeniesieniu własności ale też na zwolnieniu z długu, przejęciu długu, czy zrzeczeniu się ograniczonego prawa rzeczowego. Każdorazowo więc skutkiem darowizny będzie bezpłatne zwiększenie aktywów, to jest przysporzenie dla obdarowanego.

Co może być przedmiotem darowizny?

Przedmiotem darowizny mogą być wszelkie zbywalne prawa majątkowe, w tym pieniądze. Najczęściej w praktyce notarialnej spotykamy się z darowiznami nieruchomości (zarówno lokali mieszkalnych jak i nieruchomości gruntowych), praw użytkowania wieczystego oraz spółdzielczych własnościowych praw do lokali.

Ponadto, często spotykanymi w obrocie są darowizny pieniędzy pomiędzy osobami najbliższymi.

Czy darowizna musi być zawsze dokonana w formie aktu notarialnego?

Umowa darowizny wymaga formy aktu notarialnego jeśli jej przedmiotem są:

  • Lokal mieszkalny
  • Nieruchomość gruntowa
  • Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego
  • Prawo użytkowania wieczystego gruntu,
  • Udziały w spółce z o.o.

Udział notariusza jest w powyższym zakresie niezbędny i jest przesłanką ważności takiej umowy.

Darowizny ruchomości (np. samochodu) nie wymagają udziału notariusza.

Darowizny pieniędzy mają swój specjalny tryb Najistotniejsze jest to, aby dokonać przelewu bankowego z rachunku darczyńcy na rachunek obdarowanego. Następnie darowiznę taką obdarowany ma obowiązek zgłosić do urzędu skarbowego właściwego ze względu na swoje miejsce zamieszkania. Wówczas, w przypadku pozostawania przez strony tej darowizny w I grupie podatkowej, darowizna taka będzie zwolniona od podatku.

Akt notarialny – darowizna u notariusza

Jakie korzyści daje darowizna w formie aktu notarialnego?

Akt notarialny – darowizna:

  • daje nam gwarancję prawidłowości sporządzonej umowy,
  • zapewnia nam możliwość dochodzenia przed sądem wykonania umowy darowizny i domagania się od darczyńcy wydania rzeczy będącej przedmiotem umowy darowizny,
  • gwarantuje załatwienie wszelkich formalności z urzędem skarbowym przez notariusza.

Co więcej, notariusz w ramach dokonywanej czynności udzieli obu stronom umowy wszelkich informacji związanych ze skutkami dokonywanej darowizny. Poinformuje o wpływie tej darowizny na kwestie związane z dziedziczeniem, możliwościach jej odwołania oraz wzajemnych obowiązkach darczyńcy i obdarowanego.

Czy małżonkowie mogą między sobą dokonywać darowizny?

Małżonkowie, bez względu na obowiązujący w ich małżeństwie ustrój majątkowy, mogą bez ograniczeń dokonywać między sobą darowizny.

W przypadku istniejącego między nimi ustroju rozdzielności majątkowej, dokonują darowizn ze swojego majątku do majątku małżonka (brak majątku wspólnego).

W przypadku istniejącej między małżonkami wspólności ustawowej możliwe są następujące opcje:

  • darowizna z majątku osobistego jednego z małżonków do majątku osobistego drugiego z małżonków,
  • darowizna z majątku osobistego jednego z małżonków do majątku wspólnego małżonków,
  • darowizna z majątku wspólnego małżonków do majątku osobistego jednego z małżonków.

Jakie dokumenty są potrzebne do dokonania darowizny?

Do dokonania umowy darowizny będą potrzebne:

  • dane Stron umowy,
  • podstawa nabycia nieruchomości (akt notarialny/orzeczenie sądu),
  • akt stanu cywilnego potwierdzający stopień pokrewieństwa pomiędzy Stronami umowy (np. w przypadku darowizny na rzecz dziecka – odpis skrócony aktu urodzenia),
  • w przypadku nieruchomości gruntowej – ponadto aktualny wypis z rejestru gruntów,
  • w przypadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu – ponadto aktualne zaświadczenie wydane przez spółdzielnię mieszkaniową do celów zbycia tego prawa,

Jak widać, ze względu na to, że darowizna jest czynnością nieodpłatną, dokonywaną najczęściej pomiędzy członkami najbliższej rodziny, nie ma wygórowanych wymogów do jej sporządzenia.

Darowizna a podatek

Czy darowizna jest opodatkowana?

Umowa darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Wysokość ewentualnego podatku zależy od wartości nabywanej darowizny oraz przynależności Stron umowy do określonej grupy podatkowej.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn wyróżnia 3 grupy podatkowe. Zależność jest prosta –im bliższe pokrewieństwo pomiędzy darczyńcą a obdarowanym, tym niższy podatek.

  • Grupa I – małżonek, zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki), wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie), rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha, teściowie, zięć, synowa,
  • Grupa II – zstępni rodzeństwa (np. siostrzeniec), rodzeństwo rodziców (np. wujek, ciotka), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa (np. mąż siostry), rodzeństwo małżonków (np. brat żony- szwagier), małżonkowie rodzeństwa małżonków (np. mąż siostry męża), małżonkowie innych zstępnych (np. żona wnuka),
  • Grupa III – inni nabywcy (np. konkubent).

Kiedy darowizna może być zwolniona z podatku?

Ustawodawca przewiduje, że zwolnienie od podatku od darowizny przysługuje tylko osobom z najbliższej rodziny.

Z podatku zwolnieni są:

  • małżonek,
  • zstępni,
  • wstępni,
  • pasierbowie,
  • rodzeństwo,
  • ojczym,
  • macocha.

Uwaga! Aby darowizna pomiędzy osobami najbliższymi była zwolniona z podatku, musi być spełniony jeden warunek – należy zgłosić nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych do właściwego Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (czyli dokonania darowizny). Warto pamiętać, że nie ma obowiązku zgłoszenia darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego, ponieważ w takim przypadku zgłoszenia dokonuje notariusz.

Jeżeli potrzebują Państwo sporządzić akt notarialny (darowizna, umowa przenosząca własność nieruchomości, umowa o dział spadku lub inne) – zachęcamy do skontaktowania się z nami. Chętnie rozwiejemy wszelkie wątpliwości.

Do góry